Blog radio số 107: Sinh vật “quyền lực” nhất giới IT

Mọi người có biết nhân vật nào đang nắm giữ “quyền lực” tối thượng nhất trong giới lập trình không? Này, các cậu đừng vội nghĩ đến Sếp, cũng không phải là anh em đội QA (Tester) khó tính, và càng không phải là khách hàng đâu nhé… Đã ai nghe đến sự tích về một chú vịt cao su màu vàng chưa?

Đúng vậy, bạn không nghe nhầm đâu. Nếu bạn bước vào các công ty công nghệ lớn trên thế giới, bạn sẽ rất hay bắt gặp những chú vịt cao su đồ chơi được đặt trang trọng ngay cạnh màn hình máy tính của các Lập trình viên. Tại sao lại thế nhỉ? Có phải để cho… “đáng yêu” không?

Sự thật đằng sau nó là một hội chứng mang tên: Rubber Duck Debugging – Tìm lỗi cùng vịt cao su.🦆

Chuyện là thế này: Khi một lập trình viên gặp một con bug hóc búa, tìm cả ngày không ra lỗi. Họ sẽ cầm chú vịt cao su lên và bắt đầu… giải thích từng dòng code cho chú vịt nghe.

“Này vịt nhé, dòng này tao khai báo biến, dòng tiếp theo tao gọi API này, rồi tao rẽ nhánh ở đây…”

Và bùm! Thường thì ngay giữa lúc đang thao thao bất tuyệt giải thích cho một vật vô tri vô giác, lập trình viên sẽ tự đập tay xuống bàn và hét lên: “À! Biết lỗi ở đâu rồi!”. Chú vịt không nói một lời nào, không biết gõ phím, nhưng lại là vị cứu tinh giải quyết bế tắc. Lý do khoa học là khi chúng ta phải nói thành lời và giải thích vấn đề một cách tuần tự cho người khác (hoặc vật khác), não bộ buộc phải sắp xếp lại logic, từ đó tự nhìn ra điểm bất hợp lý của chính mình.

Ở VietIS của chúng ta, có lẽ ít ai nuôi một chú vịt cao su trên bàn. Nhưng Xu qa. Xe dám chắc rằng, ai trong chúng ta cũng có những “chú vịt cao su chạy bằng cơm” của riêng mình.

Chắc hẳn bạn đã từng trải qua cảnh này: Bạn bí ý tưởng, code mãi không chạy. Bạn quay sang vỗ vai đồng nghiệp bên cạnh: “Ê cậu, ra nhìn hộ tớ đoạn logic này phát, tớ không hiểu sao nó lại lỗi”. Đồng nghiệp vừa kéo ghế sang, chưa kịp mở miệng nói câu nào, nhìn màn hình chưa đầy 5 giây thì bạn chợt bừng tỉnh: “Khoan, từ từ! Tớ biết lỗi ở đâu rồi!”.

Thế là người đồng nghiệp lủi thủi kéo ghế đi về, tự nhiên trở thành công cụ “phá án” mà không hiểu chuyện gì vừa xảy ra.

Xu kể câu chuyện vui này để chúng ta nhận ra một điều vô cùng ý nghĩa: đôi khi, sự giúp đỡ tuyệt vời nhất mà bạn dành cho đồng nghiệp không phải là nhảy vào code hộ họ, hay đưa ra một giải pháp thần thánh nào đó.

Sự giúp đỡ tuyệt vời nhất đôi khi chỉ là lắng nghe

Việc bạn sẵn sàng kéo ghế sang, kiên nhẫn nghe đồng nghiệp càu nhàu về một đoạn logic rắc rối, nghe họ kể về một khó khăn trong dự án… chính là lúc bạn đang cho họ một không gian an toàn để sắp xếp lại suy nghĩ. Một cái gật đầu, một tiếng “Ừ, rồi sao nữa?” của bạn chính là chiếc chìa khóa mở ra nút thắt trong đầu họ.

Vậy nên, trong ngày làm việc hôm nay, nếu có ai đó nhờ bạn nghe họ trình bày một vấn đề, hãy vui vẻ hóa thân thành một “chú vịt cao su” tận tâm nhé. Và ngược lại, nếu bạn vừa tìm ra giải pháp sau khi “hành hạ” lỗ tai của người ngồi cạnh, đừng quên mời họ một ly cafe hay một ly trà sữa để gửi lời cảm ơn.

Chúc anh em làm việc thật mượt mà, code chạy ngay lần đầu và không có bug nào phải đi tìm vịt!